Pyxis: verschil tussen versies
Regel 9: | Regel 9: | ||
== Hierarchie == | == Hierarchie == | ||
*[[liturgisch voorwerp]] | *[[liturgisch voorwerp]] | ||
− | **[[liturgisch | + | **[[liturgisch vaatwerk]] |
***[[pyxis]] | ***[[pyxis]] | ||
Versie van 20 okt 2021 om 15:26
Inhoud
Etymologie
xxx
Definitie
xxx
Hierarchie
Oorsprong en ontwikkeling
In de middeleeuwen diende een pyxis om de hosties te bewaren. Het recipiënt werd in een tabernakel ondergebracht maar kon ook vervoerd worden om de communie naar zieke mensen te brengen. Tot de 16de eeuw doet de pyxis op die manier dienst als custodia of als berechtingspyxis. Vanaf de 16de eeuw wordt de pyxis voor het bewaren van de hosties geleidelijk vervangen door de ciborie.
Typologie
Een pyxis kan verschillende vormen hebben (rond, ovaal, vierkantig, veelhoekig). Ze wordt afgesloten met een vlak, piramide- of kegelvormig deksel, in de vorm van een zadel- of schilddak. Op het deksel staat veelal een kruis. Een pyxis is klein en kan uit verschillende materialen vervaardigd zijn: ivoor, halfedelsteen, goud of zilver of geëmailleerd koper.
Normatieve teksten
Synode XXX :
Andere benamingen
Autres langues | |
---|---|
FR | pyxide |
EN | pyx |
DE | Pyxis |
IT | pisside (= pyxide ou ciboire) |
ES | Píxide litúrgico |
Oude talen | |
---|---|
Latijn | termen in het Latijn |
Oud- en Middelnederlands | termen in O-MNL |
BALaT
De pyxides (1400-1700) in BALaT
Afbeelding van pyxides (1400-1700) in BALaT
De pyxides in de bibliotheek van het KIK
Attachement
Xxx, thesaurus fiche : Laatste wijziging op 4-3-2020.
Bibliografische orientatie
- Sacraal metaal. Liturgische gebruiksvoorwerpen : betekenis, funktie, evolutie, vorm, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden, Museum voor religieuze kunst, vol. 1, 1984, p. 6.